چکیده:
در میان مسائل و موضوعات حقوق خانواده یکی از مباحث مهم و اساسی مبحث انحلال نکاح می‌باشد که شامل موضوع طلاق و فسخ نکاح است. اساتید و علمای محترم حقوق در مورد طلاق تالیفات متعددی دارند و بحث‌های مختلفی را در مورد علل و عوامل طلاق و راه‌های جلوگیری از این حلال مبغوض ارائه داده‌اند، اما در مورد فسخ نکاح کمتر به ارائه‌ی مطلب پرداخته و در مبحث انحلال نکاح این موضوع را به اجمال مورد بررسی قرار داده‌اند و به دلایل نامعلومی از توضیح و تبیین علل و عواملی که باعث ایجاد فسخ نکاح می‌شود خودداری کرده‌اند. در این تحقیق به بررسی فسح نکاح و مفهوم آن در حقوق ایران و همچنین موارد فسح نکاح در فقه شافعی پرداخته شده است.
کلیدواژه: انحلال، نکاح،طلاق، فسخ
]]>چکیده:
ازجمله حقوق نشأت گرفته از نکاح، حق تمکین زوج، نسبت به زوجه است. فقهیان و حقوق‌دانان در این باره که زوجین می‌توانند در ضمن عقد عقد نکاح، شرط تغییر یا تعدیل نمایند، پاسخ متفاوتی دادند. اختلاف نظر آنان به مبنا و نگرش‌شان در تشخیص مقتضای ذات عقد نکاح بر می‌گردد. آنانی که تمکین را مقتضای ذات عقد نکاح می‌دانند، هر شرط خلاف آن را باطل و مبطل عقد می‌دانند. کسانی که تمکین را اطلاق عقد نکاح می‌دانند، چنین شرطی را در ضمن عقد بلامانع تلقی می‌کنند. نگارنده اگرچه، تمکین را مقتضای اطلاق عقد نکاح می‌داند؛ ولی به لحاظ حساسیت و خاص بودن عقد نکاح از مجموعه‌ی عقود و این که حلیت روابط زناشویی فقط از طریق عقد نکاح امکان‌پذیر است، بر این عقیده است که تمکین از آثار ظاهری و از مقاصد اساسی عقد نکاح است، طوری که حذف مطلق آن در زندگی زناشویی، از نظر عرف با ماهیت نکاح مغایرت دارد؛ اما در زندگی معاصر با تغییر الگوهای اجتماعی و شرکت زنان در مشاغل اجتماعی و اقتصادی خارج از منزل، استیفای حق تمکین در هر زمان برای زوج ممکن نیست؛ لذا زنان می‌توانند نسبت به شرط محدودیت تمکین در ضمن عقد اقدام نمایند و انتظارات زوج را در حد توافق تعدیل کنند. این مقاله ضمن بیان معناشناسی تمکین و مقتضای ذات عقد نکاح؛ به صحت یا عدم صحت شرط عدم تمکین از منظر فقهای امامیه و مذاهب اهل‌سنّت، می‌پردازد.
کلیدواژه‌ها: شرط، تمکین، نکاح، مقتضای ذات، اطلاق، حق، حکم
]]>چکیده:
در عصر حاضر با گسترش تکنولوژی و پیشرفت ابزارهای ارتباطی، شکل انعقاد عقود متحول شده است؛ به گونه‌ای که بسیاری از افراد تمایل دارند از طریق ابزارهای ارتباطی جدید به اعمال حقوقی مبادرت ورزند. در این میان انعقاد عقد نکاح در فضای سایبری گسترش قابل توجهی یافته است. زن و مرد ممکن است از طریق سرویس‌های اینترنتی صوتی– تصویری و یا سرویس‌های اینترنتی نوشتاری اراده‌ی خود را برای عقد نکاح اعلام نمایند. در پژوهش حاضر سئوال اصلی آن است که نفوذ عقد نکاح در فضای سایبری از نظر فقهای امامیه و عامه و قانون ایران چگونه است؟ از نظر مشهور فقهای شیعه و سنّی ایجاب و قبول در عقد نکاح باید لفظی باشد؛ لذا در صحت انعقاد نکاح سایبری از طریق سرویس‌های اینترنتی صوتی-تصویری تردیدی وجود ندارد؛ از سوی دیگر، درسرویس‌های اینترنتی نوشتاری، با اثبات عدم حجیت اجماع به مهم‌ترین دلیل مخالفین کتبی بودن نکاح پاسخ داده و با دلایل دیگری نظیر اطلاق آیه «اوفوا بالعقود»، برخی آیات نکاح و همچنین صراحت و شفافیت نوشته همچون لفظ، صحت عقد نکاح در فضای سایبری را تقویت نمودیم؛ ضمن اینکه علی‌رغم لزوم حضور شهود در عقد نکاح از نظر فقهای عامه، باز هم قابلیت صحیح شمردن نکاح اینترنتی با استفاده از متون فقهی اهل‌سنّت وجود دارد. علاوه بر این، با بررسی عقود الکترونیکی دریافتیم که برای برقراری امنیت در فضای مجازی می‌توان از طریق فرایند رمزنگاری و امضای الکترونیکی از هویت طرفین اطمینان یافت.
کلیدواژه‌ها: عقد نکاح، عقد کتبی، نکاج معاطاتی، فضای سایبری، رمزنگاری
]]>