چکیده:
شبیه‌سازی انسانی یکی از چالش‌های جدید مهندسی ژنتیک است که مسائلی در حوزه دین، اخلاق، و حقوق و دیگر عرصه‌های اندیشه برانگیخته است. شبیه‌ساز(Cloning) عبارت است از تولید مثل و ایجاد موجودی مشابه نسخه اصلی به طریقه‌ای غیرجنسی. در این شیوه که به وسیله آن، یان ویلموت موفق به ایجاد گوسفندی به نام «دالی» شده است، به جای لقاح طبیعی و نفوذ اسپرم به درون غشای تخمک، هسته سلول غیرجنسی برگرفته و به جای هسته تخمک گذاشته و از طریق تحریک الکتریکی تخمک به تقسیم سلولی می‌پردازد. سپس این تخمک را در رحم می‌گذارند تا موجود زنده‌ای بدون نیاز به پدر به وجود آید. بسیاری کسان کاربست این تکنیک را درباره‌ی انسان محکوم می‌کنند و براین باورند که این کار شأن و کرامت انسانی را خدشه‌دار ساخته و او را تا سطح کالایی بی‌ارزش فرو می‌کشد. مخالفان شبیه‌سازی انسانی دلایل فراوانی به سود نظریه‌ی خود اقامه می‌کنند. مسلمانان اهل‌سنّت نیز قاطعانه این کار را خلاف دین و حرام می‌شمارند و از دلایل متعددی استفاده می‌کنند. در این نوشته تنها دلایل کلامی بر ضد شبیه‌سازی انسانی گزارش و بررسی شده است. دلایل کلامی ششگانه در حرمت شبیه‌سازی انسانی عبارتند از: شبهه خلق، تحدی با خداوند، نقض سنّت زوجیت، نقض سنّت تنوع، تغییر خلق الله و دستکاری ژنتیکی و بازی با مخلوقات. نگارنده پس از نقل و تحلیل این دلایل به این نتیجه می‌رسد که هیچ یک از این دلایل نمی‌تواند شبیه‌سازی انسانی را تحریم کند؛ زیرا برخی دلایل، خارج از موضوع است و در صورت قبول برخی نیز آن‌ها، شاهد تعارض در فتواهای متضاد اهل‌سنّت در عرصه‌های مختلف مهندسی ژنتیک خواهیم بود.
کلیدواژه‌‌ها: دین، کلام اهل‌سنّت، مهندسی ژنتیک، شبیه‌سازی انسانی، دلایل کلامی
]]>